شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: اقتصادی
ساعت: 10:35 منتشر شده در مورخ: 1400/01/22 شناسه خبر: 1723229
دانا گزارش می‌دهد؛

حذف شبنم؛ عجیب‌ترین دستاورد دولت یازدهم/ گرانی‌های امروز ثمره کدام تصمیم دولت روحانی است؟

حذف شبنم؛ عجیب‌ترین دستاورد دولت یازدهم/ گرانی‌های امروز ثمره کدام تصمیم دولت روحانی است؟
دولت آقای روحانی پس از سرکارآمدن در سال ۹۲ تمام اقدامات خوب دولت قبل را متوقف کرد که طرح شنبم یکی از همین طرح های متوقف شده است که باعث توزیع و ایجاد رانت برای نورچشمی‌ها و رقم خوردن فاجعه گرانی در کشور شد.

به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ حسن روحانی رئیس جمهوری در چند روز گذشته با انتقاد از منتقدان دولتش، گفت چرا در مورد دستاوردهای دولت فیلم ساخته نمی‌شود!؛ این در حالی است که او وعده‌های فراوانی هم در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ و هم ۹۶ به مردم داد و هیچ کدام از وعده‌هایش محقق نشد و پس از آن به نوعی زیر قول‌هایی زد که به مردم داده بود.

حدود ۴ ماه تا پایان ۸ سال دولت آقای روحانی باقی مانده است و شبکه اطلاع رسانی دانا با توجه به رسالتی که دارد و همچنین خواسته رئیس جمهور مصاحبه با کارشناسان و در سلسله گزارش‌هایی دستاوردهای این ۸ سال را مورد بررسی قرار خواهد داد.
 
کارشناسان معتقدند دولت دستاوردهایی هم داشته است اما خرابکاری‌های او در حوزه اقتصادی خیلی بیشتر از دستاوردهایش بود به طوری که اقتصاد ایران و معیشت مردم نه‌تنها ثابت نبوده است بلکه به قبل از سال ۹۲ عقبگرد داشت؛ دولت او هر اقدام و برنامه درستی که در دولت عدالت و مهروزی احمدی نژاد اجرایی شده بود را متوقف و حذف کرد؛ هر چند بعدها دوباره همان طرح‌های متوقف شده، اجرایی شد، مانند کارت سوخت، مسکن مهر، و... .
 
 
حذف شبنم نخستین دستاورد دولت تدبیر و امید
 
طرح شنبم که در دولت احمدی نژاد اجرایی شد در همان ماه‌های نخست دولت آقای روحانی و با دستور وزیر هزار میلیاردی دولت تدبیر و امید حذف شد. یکی از راهکارهای دولت‌ها برای مبارزه با قاچاق، کنترل شدید مرزها، و یا اجرا و تشدید طرح‌های نظارتی مثل کدگذاری یا طرح‌هایی مشابه طرح شبنم است.
 
طرح شبنم یا همان شبکه بازرسی و نظارت مردمی به پیشنهاد ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز توسط وزارت صنعت، معدن، تجارت دولت دهم برای نشان دادن اصالت کالاهای وارداتی و با کیفیت بودن کالاهای تولید داخل طراحی و توسط نمایندگان وزارت صنعت، معدن و تجارت، شورای اصناف و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در سال‌های پایانی دولت احمدی نژاد اجرایی شد.

این طرح از چند مرحله تشکیل می‌شد. مرحله نخست در آبان‌ماه سال ۹۰ برای کالاهای وارداتی اجرا شد به این صورت که برچسب طرح شبنم برای محصولات وارداتی در مبادی ورودی کشور الصاق شود. این الصاق برای این بود که از آن تاریخ به بعد دیگر هیچ کالای بدون بارکد به کشور وارد نشود تا محصولات وارداتی که قبل از آن به کشور وارد شده‌اند و در سطح بازار عمده فروشی و خرده فروشی در حال فروش هستند، به این بارکد مجهز شوند.

با اجرایی شدن مرحله دوم از اردیبهشت سال ۹۱، کالاهایی که قبل از اجرای مرحله اول به کشور وارد شده و دارای برچسب طرح شبنم نبوده‌اند، برچسب گذاری می‌شدند. در این مرحله دیگر واردکنندگان دخیل نبوده و بیشتر حجم کار توسط فروشندگان و بنکداران صورت می‌گرفت.

برای اجرای این مرحله دارندگان کالاهای وارداتی باید فهرست موجودی کالاهای خود را به اتحادیه وابسته ارائه می‌کردند تا برای محصولات یک بارکد مجزا صادر شود. این مرحله قرار بود تا پیان آذر نهایی شود و دارندگان کالاهایی که برچسب نداشته باشند، جریمه شوند اما این زمان تا ابتدای بهمن ماه افزایش یافت و برخی کالاها به واسطه مشکلاتی از لیست دریافت برچسب خارج شدند.

در میانه دی ماه همان سال مرحله سوم این طرح اجرایی شد و برای محصولات داخلی بوده و محصولات باکیفیت داخلی باید برچسب شبنم دریافت می‌کردند تا قابل شناسایی از محصولات بی‌کیفیت شوند.

همه این‌ها برای جلوگیری از قاچاق کالا و احتکار بود و در پایان هر مرحله به گفته مسوولان، بازرسان اداره اصناف از فروشگاه‌ها و انبارها سرکشی می‌کردند تا پیگیر محصولات بدون برچسب شبنم و درست اجرا شدن طرح در سطح واردات و عرضه باشند.

 

کالای بدون کد شبنم قاچاق محسوب می‌شد/ شبنم راهی برای تشخیص اصالت کالا

در این رابطه محمد صادق مفتح قائم مقام وزیر صنعت معدن تجارت وقت در آن زمان اعلام کرد: کالای بدون کد شبنم قاچاق محسوب می‌شود و اعطای لفظ قاچاق تنهای برای کالاهای وارداتی نیست و کالاهای تولید داخل که کیفیت مطابق استاندارد را نداشته باشند، نیز شامل این قانون می‌گردند.

مفتح که از طراحان این طرح بود، گفت: برنامه مبارزه با قاچاق تنها منوط به مرزها و مبادی وارداتی نیست و مبارزه با قاچاق کالا باید در سطح بازار اجرایی و عملی شود.

یکی از آفت‌های اصلی اقتصادی کشور ما عدم شفاف سازی در بحث کالا است که طرح شبنم یکی از این ممیزی‌ها برای تشخیص اصل بودن کالا  و ورد آن از مبادی رسمی و قانونی بود و کارشناسان معتقد بودند طرح شبنم به دنبال آن است تا از تولید ملی و سرمایه مردم حمایت و دست سودجویان را از سرمایه مردمی کوتاه کند

یکی دیگر از افت‌های اقتصاد ایران قاچاق کالا است که هم به تولید ملی و اشتغال جوانان آسیب می‌زند و هم باعث از بین رفتن درآمد دولت واردات خواهد شد که با طرح شبنم مشکل قاچاق حل می‌شد و بایست همه جانبه از این طرح حمایت شود و هدف این طرح حمایت از تولید ملی و عدم ورود کالای قاچاق بود که باعث رفع بیکاری در کشور شد.

براساس طرح شنبه تمام معاملات در هر سطحی باید با فاکتور رسمی صورت می‌گرفت و کسی نمی‌توانست اقدام به گران فروشی و یا احتکار کند. با این طرح تولیدکنندگان ایرانی هم نمی‌توانستند محصول بی‌کیفیت را به بازار عرضه کنند و  تولیدکنندگان داخلی باید تماما نیاز مردم را رفع می‌کرد تا مردم دیگر به سمت خریرد کالاهای خارجی نروند.

 

حذف شنبم برای شبنم‌ها

براساس گزارش، پس از روی کارآمدن دولت روحانی، محمدرضا نعمت زاده وزیر وقت صمت در نخستین اقدام خود، دستور حذف طرح شبنم را داد که دولت احمدی نژاد برای جلوگیری از قاچاق آن ایجاد کرده بود و بعدها برخی عنوان کردند که هدف از حذف شبنم برای این بود تا دستشان برای رانت دادن به نورچشمی‌ها باز باشد.

گفتنی است حذف ایران کد و کدشبنم از فرآیند واردات کالا، امکان جابجایی ردیف‌های تعرفه‌ای را بوجود می‌آورد؛ علاوه بر این، امکان ثبت سیستمی کالا در سامانه‌های مالیات بر ارزش افزوده، پورتال ارزی و سامانه مرکزی رهگیری دارو از بین رفت و منجر به فساد، فرار مالیاتی و کاهش درآمد دولت شد؛ ولی به نظر می‌رسید سود عده‌ای خاص برای دولت تدبیر و امید از زیان عمومی مهم‌تر است.

 

مفتح: حذف طرح شبنم برای توزیع رانت بود

محمدمهدی مفتح نماینده مجلس و عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار راه دانا؛ در مورد حذف طرح شنبم و ایران کد در دولت حسن روحانی، گفت: طراح این طرح بردارم بود که در آن زمان معاون وزیر وقت صمت در حوزه بازرگانی داخلب بود و این طرح در زمان دولت آقای احمدی نژاد با توسعه و برنامه ریزی‌های انجام شده اجرای شد.

 

وی ادامه داد: این طرح اقتصادی راهکاری برای نظارت همگانی بر کالاها بود و در بلند مدت با اصلاح و پوشش نقاط ضعف می‌توانست عملا خط‌‌کشی برای اندازه‌گیری کارآمدی واردات و تولید باشد و این امکان را هم به مصرف کننده می‌داد که در عین نظارت گزارش دهنده و پیگیر باشد تا کاستی‌‌ها و تخلفات به صورت مستقیم به نهادهای نظارتی ارجاع شود.

عضو کمیسیون برنامه و بودجه افزود: طرح شبنم می‌توانست باعث گسترش عدالت همه جانبه و شبکه‌ای اطلاع رسان و قابل استنادی برای مسئولان اجرایی باشد که پس از روی کارآمدن دولت روحانی و در اولین اقدام آقای نعمت‌زاده بدون راهکارهای جایگزین طرح شبنم را از مدار اجرا خارج کرد.

مفتح گفت: شاید دلیل حذف این بود که بدون چنین سیستم نظارتی و اجرایی، فضایی برای اعمال سیاست‌های لیبرالی دولت باز شود تا امروز شاهد توزیع و اعمال رانت‌ها و آشفتگی اقتصاد کشور و رسیدن زیان آن به عموم مردم باشیم.

 

گرانی‌ها و نفش حذف طرح شبنم

به گزارش خبرنگار راه دانا؛ سوال اینجاست که حذف این طرح مشکلات جدیدی را به وجود آورد و اگر به جای جذف این طرح، ایرادات آن اصلاح و کاستی‌هایش با تمهیداتی حل می‌شد، اکنون چنین مشکلات اقتصادی و کمبود‌هایی در بازارهای مختلف شبیه به روغن، مرغ و تخم مرغ و... نبودیم.

حذف طرح شبنم، در کنار عدم نظارت، موجب شد مسئولان اجرایی طرح مدام و مستمری برای برنامه ریزی در زمینه‌های مختلف در صنایع و مواد مصرفی در کشور را نداشته باشند.

طرح شبنم به گفته وزرای صمت دولت تدبیر و امید، در سازوکار رساندن بارکدهای شناسایی به کالاهای مجاز با شکست مواجه شده بود؛ اما این مسئله ضرورت رهگیری کالاها را زیر سئوال نمی‌برد و مجوزی برای تعطیل کردن کامل این طرح نمی شود.

بنابراین ضروری بود هرچه سریعتر طرحی که نقاط قوت طرح شبنم را در برداشته باشد و نقاط ضعف آن را بر طرف کرده باشد، اجرایی شود تا زمینه مبارزه جدی با کالاهای قاچاق در سطح عرضه و خرده فروشی فراهم شود تا مثل سال ۹۹ که سالی فاجعه بار برای اقتصاد کشور بود مبتلا نمی‌شدیم.

سال گذشته گرانی‌ها و افزایش قیمت‌ها باعث شد معشیت مردم سخت شود و برای خرید مایحتاج خود ساعت‌ها در صف یایستند که این موضوع به دلیل احتکار و گرانی فروشی بود؛ مثلاً نهاده مرغ با ارز ۴۲۰۰ تومانی وارد شده است اما مرغ با قیمت مصوب با ارز آزاد به دست مردم می‌رسید و باید چند ساعت در صف می‌ایستادند که این موضوع به دلیل نبود نظارت بر توزیع بود اما با طرح شبنم و ایران کد به راحتی می‌شد این موضوع را مدیریت کرد که چه کسی احتکار و گران فروشی کرده و از سودخودش را جیب مردم خارج می‌کند؛ از سوی دیگر واردات کالا قاچاق که در چند سال گذشته افزایش یافته، باعث تعطیلی تولید ملی و بیکاری جوانان شده است.

دولت تدبیر و امید آقای روحانی با حذف طرح شبنم و نداشت جایگزینی برای آن باعث جذف شفافیت و ایجاد فضایی برای احتکار و... شد و باید پاسخ دهند که چرا این اقدام را انجام دادند.

انتهای پیام/ط

https://new.dana.ir/1723229
ارسال نظر
نظرات